Advies over hoe de kwaliteit van bronzen beelden te beoordelen.
Authentieke bronzen beelden worden beschouwd als beelden die zijn vervaardigd met behulp van originele mallen of maquettes en gegoten door erkende gieterijen tijdens het leven van de kunstenaar en met diens toestemming, of postuum met toestemming van diens erfgenamen. Naast de vele nuances die men pas echt leert kennen door jarenlange ervaring, zijn er enkele duidelijke aanwijzingen met betrekking tot materialen en processen waaraan niet-authentieke bronzen beelden waarschijnlijk zullen afwijken van authentieke beelden. Hier volgen enkele tips waar u op moet letten.
Het afwerken van bronzen beelden (ciseleren)
Nadat een bronzen sculptuur is gegoten en afgekoeld, worden de gietkanalen met de hand bewerkt en gedetailleerd. Eventuele littekens van de gietkanalen worden zorgvuldig weggewerkt zodat ze overeenkomen met de rest van het oppervlak. De ervaren graveur voegt nauwgezet de details toe aan het oppervlak van de sculptuur, zoals de kunstenaar het bedoeld heeft; dit proces is voor elke beeldhouwer uniek, vergelijkbaar met de penseelstreken die in het werk van een schilder te herkennen zijn. De algehele kwaliteit van de details op het oppervlak helpt bij het bepalen van zowel de leeftijd als de authenticiteit: omdat het bewerken van het bronzen oppervlak om fijne details te verkrijgen een moeilijk, tijdrovend en kostbaar proces is, zijn er steeds minder specialisten die kwalitatief hoogwaardig handwerk kunnen leveren. Het resulterende oppervlak vertoont mechanische lijnen, gemaakt door elektrische boren die de schoonheid en zorgvuldigheid die met een handbeitel en -pons worden bereikt, niet kunnen evenaren.
Het belang van patinering van bronzen sculpturen
Na het ciseleren wordt een patina op het oppervlak van het brons aangebracht om de kleur te veranderen. Dit dient zowel ter bescherming van het onbewerkte brons, dat anders na verloop van tijd zou oxideren, als ter verbetering van het algehele esthetische effect.
Er bestaan twee soorten patina. Chemische patina's beïnvloeden het oppervlak van het brons, waardoor de kleur verandert door oxidatie of verzuring. Dit geeft het oppervlak een prachtige, 'warme' uitstraling die het realisme van het onderwerp benadrukt. Geschilderde patina's worden aangebracht met kunstenaarspigmenten; deze kunnen intenser van kleur zijn dan chemische patina's en, omdat ze op het oppervlak van het brons blijven liggen, slijten ze gemakkelijker af.
Chemische patina's zien er anders uit dan geschilderde patina's, omdat het oppervlak niet simpelweg bedekt is, maar intrinsiek veranderd. Net als bij antieke meubels zullen deze patina's in de loop der jaren op een unieke manier prachtig slijten en deel gaan uitmaken van de geschiedenis van een bronzen sculptuur. Omdat het erg moeilijk is om deze verouderde patina na te bootsen, is het een van de belangrijkste factoren om rekening mee te houden bij het beoordelen van de authenticiteit.
Kleurdiepte als indicator voor authenticiteit
De legering die gebruikt wordt in antiek brons zorgt voor een prachtige, onderliggende roze kleur, die de grote hoeveelheid koper aantoont. Dit is heel anders dan de goedkopere bronslegeringen die tegenwoordig gebruikt worden en die een overvloed aan silicium bevatten. De chemische patinering die op moderne hergietingen wordt toegepast, resulteert in een dunnere, meer 'verwaterde' kleur aan de oppervlakte met een zilvergrijze ondertoon.
De koudgeschilderde kleuren die tegenwoordig worden gebruikt, verschillen ook aanzienlijk in tint en textuur van die op antieke voorwerpen, omdat ze geen tijd hebben gehad om te verouderen en de natuurlijke slijtage te ondergaan die ontstaat door gebruik, weersomstandigheden en de tand des tijds.
De kleur van de basis
Veel sculpturen, met name bronzen art-decobeelden uit de 20e eeuw, werden op marmeren of onyx sokkels geplaatst. Deze sokkels beschermden het meubilair tegen de scherpe randen van het brons en gaven de figuren tevens meer hoogte en aanzien.
Belangrijk is dat de steengroeven waar in het begin van de 20e eeuw marmer en onyx werden gewonnen, grotendeels voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog werden gesloten. De kleuren van de prachtige sokkels uit deze periode zijn zeer prominent aanwezig in hun diepte en kwaliteit, in tegenstelling tot de minder diepe kleuren die afkomstig zijn van moderne steengroeven, en kunnen daarom een indicatie geven van de ouderdom van een sculptuur.
Het Bronsgietproces volgens de verloren wasmethode preview
Zie hieronder in het filmpje het bronsgietproces in vogelvlucht!
